امروز: پنجشنبه 1 فروردین 1398 ساعت
  • تبریک سال نو 1398
  • اولین تولید کننده تایرهای تیوبلس در ایران

تاريخچه و ساختار تايرهاي موتورسيكلت

تاريخچه و ساختار تايرهاي موتورسيكلت
مواد تشکیل‌دهنده تایر
در ساختمان تایر از مواد شیمیایی، طبیعی و معدنی مختلفی استفاده می‌شود که هریک در عملکرد تایر و نیز در جریان تولید تایر نقش خاصی را ایفا می‌کنند.
اصلی‌ترین مواد تشکیل‌دهنده تایر به شرح زیر است : [1]
کائوچو
ازنظر تهیه و فرآوری کائوچوها را به سه دسته تقسیم می‌کنند :
کائوچوی طبیعی (Natural Rubber)، کائوچوی مصنوعی (Synthetic Rubber) و کائوچوی بازیافتی (Reclaim Rubber).
کائوچوی طبیعی از شیره درخت مخصوصی که در مناطق استوایی و کشورهایی نظیر مالزی و تایلند می‌روید، به دست می‌آید. از معروف‌ترین نام‌های تجاری کائوچو می‌توان به کائوچوی استاندارد مالزی یا SMR (Standard Malaysian Rubber) اشاره نمود. کائوچوی مصنوعی نیز از مشتقات نفتی و محصول کارخانه‌های پتروشیمی است. از انواع کائوچوی مصنوعی می‌توان به بوتادین رابر (BR) و استیرن بوتادین رابر (SBR) اشاره نمود.
هریک از اجزای مختلف تایر شامل درصدهای مختلفی از کائوچوی طبیعی و مصنوعی هستند که میزان هریک به خصوصیات فیزیکی موردنیاز بستگی دارند. به‌عنوان‌مثال، کائوچوی طبیعی دارای مقاومت حرارتی بالا و چسبندگی عالی است و از این نظر در اجزاء درونی‌تر تایر مثل لایه‌ها کاربرد بیشتری دارد.
دوده (Carbon Black) به‌عنوان پرکننده
افزودن دوده به کائوچو باعث افزایش مقاومت سایشی تایر شده و خواص مکانیکی آن را بهبود می‌بخشد. ساختار کائوچو به‌گونه‌ای است که در بین مولکول‌های آن فضاهای خالی وجود دارد و دوده در این فضاها قرار می‌گیرد. گاهی اوقات علاوه بر دوده از پرکننده‌های غیر دوده‌ای نظیر کربنات کلسیم یا کائولین نیز استفاده می‌شود.
نخ (Textile Cord)
بدنه اصلی تایر شامل لایه‌های نخی پوشش داده‌شده با آمیزه (خمیر) لاستیکی است. جنس نخ‌ها نایلون، رایون یا پلی‌استر است. به مجموع لایه‌های نخی بکار رفته در تایر منجید یا کارکاس (Carcass) گفته می‌شود. وظیفه لایه‌های نخی تحمل فشار باد از داخل تایر و بار واردشده به تایر از خارج است.
سیم‌طوقه (Bead Wire)
به‌منظور ایجاد استحکام کافی در بخشی از تایر که روی رینگ قرار می‌گیرد و طوقه (بید) نام دارد، از سیم‌های فولادی استفاده می‌شود. این سیم‌ها ضمن آنکه دارای پوشش مسی یا برنزی هستند توسط آمیزه لاستیکی نیز پوشش داده‌شده و پس از چند دور تابیده شدن، با مقطعی به شکل مربع یا ذوزنقه مجموعه سیم‌های طوقه را تشکیل می‌دهند.
ضد تخریب‌ها (Antidegradants)
اکسیژن و اوزون موجود در هوا می‌تواند باعث تخریب و فرسایش اجزاء تایر شود. برای مقابله با اثرات مضر این عوامل از مواد شیمیایی خاص نظیر ضد اکسیدانت ها، موم‌ها و ضد اوزونانت ها در آمیزه لاستیکی استفاده می‌شود.
سایر عوامل شیمیایی
به‌منظور تولید و فن‌آوری بهتر و آسان‌تر آمیزه لاستیکی در چرخه تولید و مراحل مختلف عملیات فرآیندی از مواد دیگری نظیر انواع روغن، شتاب‌دهنده‌ها، گوگرد (به‌عنوان عامل پخت) و نظایر آن استفاده می‌گردد.
میزان استفاده از هریک از اجزاء به نوع و ساختار تایر، شرایط حرکتی جاده، شرایط آب و هوایی و عوامل مختلف دیگری بستگی دارد. 
انواع تایر موتورسیکلت ازلحاظ ساختار
به‌طورکلی تایرهای موتورسیکلت به لحاظ نوع ساختار به دو گروه اصلی بایاس و رادیال و گروه‌های فرعی تایرهای بایاس و رادیال تسمه دار (Belted) نیز به انواع زیر تقسیم می‌شوند :
1. BIAS-BELTED tire 
2. BELTED TIRE WITH RADIAL CARCASS (90°) 
3. STEEL BELTED TIRE WITH RADIAL CARCASS (90°) 
 
تایرهای بایاس
 
تایرهای بایاس متداول‌ترین نوع تایرهای موتورسیکلت هستند، که به آن‌ها تایر x-ply نیز اطلاق می‌گردد. ساختار این نوع تایر از منجید است که در آن بسته به سرعت‌های متفاوت و میزان بار اعمال‌شده، یک یا چندلایه بر روی‌هم قرار می‌گیرند. هر لایه از نخ‌های پوشیده شده در رابر تشکیل‌شده است. در این دسته از تایرها امتداد نخ‌های لایه با خط مرکزی تایر  به‌نحوی‌که الزامات دینامیکی تایر را برآورده کنند، زاویه مورب می‌سازند و ترتیب قرارگیری لایه‌ها روی یکدیگر به‌صورت ضربدری است. جنس نخ لایه‌ها از نوع نایلون است و در بدنه تایر به‌جز در ناحیه طوقه‌ها از سیم فولادی استفاده نمی‌شود [1].
تایرهای بایاس (Belted)
 
 
ساختار این تایرها شامل منجید و تسمه‌ای (belt) از چندلایه متقاطع است که مابین آج و منجید قرار می‌گیرد. تفاوت میان منجید و تسمه در عملکرد آن‌ها و درنهایت در نوع مواد مصرف‌شده برای ساخت آن‌ها است : بلت اساساً از نایلون بوده و وظیفه آن کاهش تغییر شکل دینامیکی بنا به نیروهای گریز از مرکز است. 
تایرهای رادیال (با منجید 90 °)
 
رادیال ساختاری متشکل از لایه‌های منجید عمود بر جهت چرخش (90 درجه)، با لایه‌های متقاطع اضافی در بالا و یا لایه‌ای تاجی با زاویه 0 درجه است. یک تایر با ساختار رادیال از اجزاء کمتری نسبت به تایر نوع بایاس لایه‌ای (bias-ply) تشکیل‌شده است؛ بنابراین سبک‌تر بوده و فرمان پذیری بهتری ارائه می‌کند. همچنین به علت اجزاء کمتر، اصطکاک درونی کمتر بوده و دمای عملیاتی در سرعت‌های بالا کمتر است. در تایر رادیال امتداد نخ‌های لایه با خط مرکزی تایر زاویه حدود 90 درجه می‌سازد و به‌عبارت‌دیگر امتداد نخ‌ها در جهت شعاعی دور تایر قرار می‌گیرند (از شانه‌ای به شانه دیگر)؛ این زاویه قرارگیری تفاوت اصلی با تایرهای نوع بایاس است، بدین‌صورت تایرهای با مقطع پایین دارای مزیت زیادی در پایداری در پیچش، وزن کم و سرعت‌بالا هستند. در تایرهای رادیال، طراحان می‌توانند از کامپاندهای ترد خشن‌تری که دوام و چنگ زنی بیشتری به همراه دارند استفاده نمایند. جنس نخ این لایه‌ها عموماً رایون یا پلی‌استر است.
تایرهای رادیال با تسمه فولادی 0 ° (با منجید 90 °)
فن‌آوری ثبت‌شده توسط کارخانه Metzeler است که مربوط به تایرهای عقب و جلو دارای منجید رادیال و یک‌لایه تسمه فولادی است. با در نظر گرفتن جهت چرخش تایر، تسمه پیرامون منجید با زاویه‌ای نزدیک به 0 ° پیچانده می‌شود. مزیت‌های به‌کارگیری از فولاد، استحکام به‌شدت بالای آن و امکان تنظیم فواصل پیچش (تسمه) به‌منظور ارائه میزان توزیع سفتی متغیر از شانه تا تاج است.
 
انواع تایر موتورسیکلت ازلحاظ تویی
تقسیم‌بندی تایرهای موتورسیکلت به‌طور عمده به دو نوع تیوب دار و بدون تیوب (تیوبلس) محدود می‌گردد. استفاده از هر یک از دو نوع به‌طور مجزا بوده و مصرف ترکیبی آن‌ها، یعنی تایر تیوبلس همراه با تیوب و تایر تیوب دار بدون تیوب به‌هیچ‌عنوان توصیه نمی‌گردد.
تایرهای تیوب دار
تیوب درون تایرهای تیوب دار، لوله‌ای از جنس لاستیک است که در میان تایر و رینگ قرار می‌گیرد و وظیفه آن نگهداری باد (به میزان معین) درون تایر است. عموماً تیوب‌ها از جنس کائوچوی طبیعی یا بیوتیل هستند و فشار باد آن‌ها از طریق والو تعبیه‌شده روی آن‌ها تنظیم می‌گردد. به‌منظور عملکرد بهتر این تایرها، فشار باد آن‌ها می‌بایست به‌طور مداوم کنترل گردد.
تایرهای تیوبلس
تایر تیوبلس به تایری اطلاق می‌گردد که فاقد تیوب بوده و به کمک لایه آستر داخلی مخصوصی هوا را در خود نگه می‌دارد. این نوع تایرها دارای چندین مزیت نسبت به تایرهای قدیمی‌تر و با سیستم تیوب هستند؛ وزن کمتر، قیمت پایین‌تر، تولید سریع‌تر در کارخانه و پنچرگیری موقت بسیار ساده (با قرار دادن نوار مخصوص پنچرگیری) نسبت به تایرهای تیوب دار (باز کردن چرخ، خارج نمودن تیوب، تعمیر تیوب). تایرهای تیوبلس دارای محل قرارگیری طوقه مخصوص هستند، زیرا طوقه‌ها می‌بایست رینگ را نسبت به خروج هوای داخل آب‌بند کنند. 
تایرهای تیوبلس دارای مزیت‌های دیگر نیز هستند. در پنچر شدگی توسط میخ، معمولاً باد داخل تایر تیوبلس بسیار آهسته‌تر از نوع تیوب دار تخلیه می‌گردد. تفاوت این امر زمانی آشکار می‌گردد که وقوع پنچری در سرعت‌های بالا در تایر تیوبلس به آهستگی رخ می دهد درصورتی‌که در تایر تیوب دار خروج هوا ناگهانی بوده که می‌تواند بسیار خطرساز باشد. تایر تیوبلس پس از پنچری قادر است مقدار هوای موردنیاز برای رسیدن به مقصد نهایی را با چند بار باد کردن تایر در خود نگه دارد؛ این امر در تایرهای تیوب دار به‌ندرت امکان‌پذیر است.
علاوه بر موارد ذکرشده، تایرهای تیوبلس در هنگام حرکت سردتر بوده، درنتیجه دارای عملکرد بالاتر و همچنین پیمایش مسافت طولانی‌تر هستند. با توجه به آمیزه متفاوت و سفت‌تری که نسبت به تایرهای تیوب دار دارند، باد آن‌ها به‌سرعت تخلیه نشده و دچار تغییر شکل نمی‌گردند. 
انواع تایر موتورسیکلت
تایرهای موتورسیکلت برای کاربردها با عملکردهای مختلف شامل موارد زیر می‌باشند :
Sport
Sport Touring
Touring
Cruiser
Scooter
On/Off Road
Dual-Sport
Enduro
Motocross
Racing
 
تاریخ درج:17 مهر 1395